OpenAI ChatGPT
chatgpt enterprise promptlar

ChatGPT Enterprise Prompting Qo'llanmasi

OpenAI ChatGPT logotipi Manba: OpenAI Cookbook — ChatGPT Prompt Guide

5-sentabr, 2026-yil

Asl muallif: Sophia Qin (OpenAI), Aaron Wilkowitz (OpenAI) • 27-aprel, 2026-yil

Ushbu qo‘llanma chuqur texnik bilimlarsiz ham ChatGPT’dan yanada ishonchli natijalar olishni xohlaydigan Enterprise (korporativ) foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan. Bu hujjatlarni umumlashtirish (xulosa qilish), xatlar loyihasini yozish, matnlarni tarjima qilish, oddiy vaziyatlarni tahlil qilish yoki g‘oyalar ishlab chiqish kabi kundalik ishlaringizda qo‘llash juda oson bo‘lgan, amaliy va misollarga asoslangan qo‘llanmadir.

Yodda tuting: hech qanday yagona "mukammal prompt shabloni" mavjud emas. Ushbu qo‘llanma ChatGPT ishonchli va foydali natijalar berishi uchun vazifangizni yetarlicha aniq belgilashga yordam berish maqsadida yaratilgan.

Darhol foydalanishni boshlang — biriktirilgan Skill’ni o‘rnating va ilg‘or tajribalarni hoziroq qo‘llang

Qo‘llanmani to‘liq o‘qib chiqishga vaqtingiz yo‘qmi? Ushbu prompting amaliyotlarini ChatGPT ichiga maxsus Skillni o‘rnatish orqali darhol qo‘llashni boshlashingiz mumkin.

Skill manbasi: OpenAI Cookbook — Prompting Best Practices Skill

Skill’lar — bu ChatGPT’ga muayyan vazifani bajarishni yoki takrorlanuvchi ish jarayoniga rioya qilishni o‘rgatadigan kichik, qayta ishlatiladigan qo‘shimchalardir. Ushbu Skill qo‘llanmadagi tavsiyalarni yanada izchil qo‘llashga, har safar ortiqcha sozlamalarsiz yaxshiroq natijalarga erishishga xizmat qiladi.

O‘rnatish tartibi:

  1. Skill faylini yuqoridagi havola orqali yuklab oling
  2. ChatGPT hisobingizga kiring
  3. ChatGPT interfeysidagi profil belgingizni bosing
  4. Ochilgan menyudan Skills bo‘limini tanlang
  5. New Skill tugmasini bosing
  6. Upload from your computer parametrini tanlang
  7. Yuklab olingan faylni yuklang
  8. Yangi chat boshlang va undan kundalik ishlaringizda foydalaning

Vaqtingiz bo‘lganda esa ushbu yondashuvning chuqurroq izohlari, misollari va mantiqiy asoslari bilan tanishish uchun qo‘llanmaga qayting.

1. Kirish

Prompt engineering (prompt muhandisligi) — bu til modellari bilan samarali muloqot qilish hamda aniq, qisqa va mazmunli javoblar olish uchun so‘rovlarni (promptlarni) loyihalash va optimallashtirish san’ati va ilmidir.

Katta til modellari (LLM) o‘z ma’lumotlaridan o‘rgangan qonuniyatlar asosida keyingi so‘zni bashorat qilish orqali javob shakllantiradi. Aynan shuning uchun savolni qanday berishingiz juda muhim: siz yozgan prompt model uchun "yaxshi natija" qanday bo‘lishi kerakligini belgilovchi boshlang‘ich nuqtadir.

Keyingi bo‘limlar uchun bir nechta asosiy qoidalar:

  • Prompting modelni aldash yoki chalg‘itish emas — bu vazifani, kontekstni va kutilayotgan muvaffaqiyatli natijani aniq ifodalash demakdir.
  • Prompting — bu iterativ (bosqichma-bosqich takomillashadigan) jarayon (va bu tabiiy holat): Birinchi prompt mukammal ishlashini kutmang. Sinab ko‘ring, xatoga yo‘l qo‘ying, xatodan xulosa chiqaring va yanada yaxshiroq prompt tuzing. Vaqt o‘tishi bilan promptlarni sayqallab borish odatiy me’yordir.

2. Fikrlash tarzi (Mindset)

Promtga yangi amaliyotchi-stajyorga vazifa topshirayotgandek qarang

Tasavvur qiling, siz birinchi ish haftasini o‘tayotgan iqtidorli stajyorga topshiriq beryapsiz. U g‘ayratli va qobiliyatli, lekin loyihangizni, sizning shaxsiy talablaringizni yoki jamoangiz nimani "sifatli ish" deb hisoblashini bilmaydi. U ko‘p yillik hamkasbingiz kabi yetishmayotgan kontekstni o‘zidan to‘ldira olmaydi.

Agar siz yangi stajyorga vazifa topshirayotgan bo‘lsangiz, odatda quyidagilarni tushuntirasiz:

  • Nima ustida ishlayotganingiz (umumiy ma’lumot + bu nima uchun muhimligi)
  • Undan aynan nima qilishni xohlaysiz (aniq vazifa)
  • "Sifatli natija" nimalardan iborat (maqsadli auditoriya, ohang, format va albatta kiritilishi kerak bo‘lgan jihatlar)

Xuddi shu fikrlash tarzi promptlar uchun ham amal qiladi. Siz shunchaki savol bermayapsiz — siz ChatGPT amalda foydalana oladigan natija berishi uchun aniq vazifa belgilayapsiz.

Uddaburonlikka emas, aniqlikka e’tibor qarating

Ko‘pgina promptlar oddiy sabablarga ko‘ra muvaffaqiyatsiz bo‘ladi: modelga auditoriya, format yoki qaror qabul qilish mezonlari aytilmagan bo‘ladi. Agar ularni aniq ko‘rsatsangiz, natija sifati bir zumda keskin oshadi.

Mantiqiy tekshiruv (Sanity check): Agar ushbu promptni sizning sohangiz yoki tashkilotingizdan tashqaridagi biror kishiga ko‘rsatsangiz, u qo‘shimcha tushuntirishlarsiz siz aynan nima xohlayotganingizni tushunarmidi?

3. Vazifa ko‘lamini (chegarasini) belgilash

Vazifa ko‘lamini belgilash (Scoping) — bu ishni boshlashdan oldin muvaffaqiyat mezonlari va cheklovlarni aniqlab olishdir. To‘g‘ri belgilangan ko‘lam keraksiz uzun, tartibsiz promptlarning oldini oladi va vaqt yo‘qotilishini kamaytiradi. Shuningdek, u olingan natijalarga ishonchni oshiradi, chunki "yaxshi natija" nima ekanini oldindan aniq belgilab olgansiz.

A. Biror narsa yozishdan oldin chuqur o‘ylab oling

  • Ushbu vazifani tushunishi uchun modelga qanday kontekstni berishim kerak?
  • Men kutayotgan yagona asosiy natija qanday? Misollar: "300 so‘zli rahbar xulosasi", "javob xati qoralamasi", "asosiy faktlar jadvali".
  • Qaysi format va sozlamalar muhim? Hajm, ohang, ro‘yxat yoki abzas ko‘rinishi, yuridik/regulyativ cheklovlar, qaysi ma’lumot manbalaridan foydalanish kerakligi.
  • Natijani qanday mezon bilan "yaxshi" deb baholayman? Aniqlik, ishonchlilik, uslub yoki javobda bo‘lishi shart bo‘lgan bandlar ro‘yxati.

Asosiy qoida: Agar siz "yaxshi natija"ni bir yoki ikki jumla bilan tushuntirib bera olmasangiz, model ham uni barqaror ravishda bajara olmaydi.

B. Vazifani bitta prompt qila oladigan darajada cheklang

Yodda tuting: bitta prompt faqat ma’lum bir chegaradagi ishni bajara oladi. Agar siz bitta prompt ichiga tobora ko‘proq vazifalar, formatlar va istisno holatlarni tiqishtiraversangiz, natijalar yuzaki, beqaror yoki to‘liq bo‘lmay qolishi ehtimoli yuqori. Aniq va ixcham ko‘lam har doim "hamma narsani bajaradigan" umumiy promptdan ustun turadi.

Nega? ChatGPT odatda har bir javobda o‘xshash hajmdagi ma’lumot beradi. Agar undan juda ko‘p narsani qamrab olishni so‘rasangiz, u o‘sha e’tibor hajmini hamma narsaga bo‘lib yuboradi — bu esa har bir band bo‘yicha chuqurlik kamayishini anglatadi. Ko‘p vazifa → yuzaki javoblar.

Shuning uchun prompt noaniq yoki ortiqcha yuklangandek tuyulsa, uni aniq bitta yakuniy natijaga kelguncha qisqartiring.

Misol uchun: agar siz ChatGPT’dan "AQSHning har bir prezidenti uchun biografiya yoz" deb so‘rasangiz, u katta ehtimol bilan har biri uchun 1 jumlali 45 ta qisqa xulosa qaytaradi. Ammo "AQSHning 6-prezidenti biografiyasining faqat uning lavozimdagi birinchi yiliga qaratilgan qismini yoz" desangiz, u bir yillik asosiy voqealar bo‘yicha ancha chuqur ma’lumot taqdim etadi.

Kichikroq ko‘lam → chuqurroq tahlil va yuqori nazorat. Agar kerak bo‘lsa, promptlaringizni bir nechta alohida bosqichlarga ajrating.

4. Promptni aniq va tushunarli yozish

To‘liq promptni yozishdan oldin 30 soniya ajratib, vazifani oddiy tuzilmaga keltiring. Buning eng oson yo‘li — sarlavhalardan foydalanishdir.

Barcha LLMlar "markdown" tilini yaxshi tushunadi. Markdown’ning eng oson qismi shundaki, # belgisi "Sarlavha" (Header) ma’nosini bildiradi. ChatGPT’da matn boshidagi # belgisi hujjatdagi bo‘lim yoki sarlavha ekanligini bildiradi. Bu sizga ham, ChatGPT’ga ham promptning har bir qismi qanday vazifani bajarayotganini tezda ko‘rishga yordam beradi.

Biz quyidagi prompt tuzilmasini tavsiya qilamiz:

# Kontekst (Context)
Siz nima ustida ishlayapsiz va model bilishi kerak bo‘lgan har qanday asosiy ma’lumotlar.

# Ko‘rsatmalar (Instructions)
ChatGPT aynan nima qilishi kerakligi bo‘yicha aniq vazifa.

# Qo‘shimcha ma’lumotlar / Cheklovlar (Additional info / Constraints)
Model rioya qilishi shart bo‘lgan har qanday qoidalar: ohang, hajm, cheklovlar va h.k.

Bu minimal tavsiya etilgan tuzilmadir, qat’iy qolip emas. Vazifaga qarab sarlavhalarni qo‘shishingiz, olib tashlashingiz yoki qayta nomlashingiz mumkin.

Kontekst (Context)

Kontekst bo‘limida modelga ma’lum bir rol yoki qahramon (persona) obraziga kirishni tavsiya qilish maqsadga muvofiqdir.

Misollar:

  • "Siz haftalik hisobot yozayotgan loyiha menejerisiz."
  • "Siz xushmuomala va foydali javob xati tayyorlayotgan mijozlarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha mutaxassissiz."
  • "Siz kiritilgan taxminlarni aniq tushuntirib beruvchi moliyaviy tahlilchisiz."
  • "Siz aniq va lo‘nda yozuvchi yordamchisiz. Faktlarni to‘qib chiqarmang. Agar ma’lumot yetishmasa, taxminlarga tayanmang."

Ko‘rsatmalar (Instructions)

Ko‘rsatmalar bo‘limida ChatGPT nima qilishi kerakligini aniq sanab o‘tishingiz kerak.

Misollar:

  • "Tegishli ma’lumotlarni ajratib oling va ularni toza, tartibli formatda taqdim eting."
  • "Hujjatni o‘qib chiqing va 3–5 ta asosiy banddan iborat boshqaruv xulosasini tayyorlang."
  • "2–3 ta asosli sabab bilan o‘z tavsiyangizni bering."

Qo‘shimcha ma’lumotlar (Additional Information)

Natija sifatini yaxshilash uchun ushbu bo‘limga quyidagilarni kiritish mumkin:

  • Maqsad: "Sifatli natija" nimani anglatadi? Misol: "Harakatlar ko‘rsatilgan 3 jumlali xulosa", "Jadval qatorlarining CSV formati", "Menejerlar uchun siyosat loyihasi".
  • Auditoriya / Ohang: Buni kim o‘qiydi? Yuqori darajali rahbar, yurist, dasturchi, mijoz, ichki jamoa — har biriga alohida uslub va tafsilotlar darajasi kerak.
  • Format va hajm: Chiqish qanday ko‘rinishda bo‘lishi kerak? Ro‘yxat, jadval, JSON, 100–200 so‘z yoki "bitta slaydga sig‘adigan matn".
  • Qamrov: U nimani e’tiborga olishi kerak va nimani e’tiborsiz qoldirishi mumkin? Qaysi hujjatlar, vaqt davri, bo‘limlar yoki hududlar muhim?
  • Cheklovlar: Muhokama qilinmaydigan shartlar. Muddatlar, shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligi, taqiqlangan mavzular, "faktlarni to‘qib chiqarma", "ismlarni kiritma" va h.k.
  • Qabul qilish mezonlari: Natijaning to‘g‘riligini qanday aniqlaysiz? Misol: "3 ta aniq harakat rejasini o‘z ichiga olgan", "shablonimizga to‘liq mos keladi", "to‘g‘ri ishlovchi CSV fayl".

5. ChatGPT yordamida prompt tuzish (meta-prompting)

Meta-prompting — bu o‘z promptingizni yozish yoki yaxshilash uchun ChatGPT’ning o‘zidan foydalanishdir. Bunda siz modeldan unga qanday qilib yaxshiroq ko‘rsatma berish mumkinligini so‘raysiz. Bu, ayniqsa, nima xohlayotganingizni bilsangiz-u, lekin uni qanday qilib aniq yoki izchil ifodalashni bilmayotgan paytingizda juda qo‘l keladi.

Buning uchun shunchaki tartibsiz qoralama qaydlaringizni ChatGPT’ga tashlang (yoki ovozli funksiya orqali bevosita gapiring) va undan promptni aniqlashtirishda yordam so‘rang: undan sizga aniqlashtiruvchi savollar berishini, nima qilmoqchi ekanligingizni qayta tushuntirib berishini va yetishmayotgan bo‘shliqlarni ko‘rsatishini talab qiling.

Shuningdek, bu jarayonda Skill’dan ham foydalanishingiz mumkin. Masalan, agar siz ChatGPT’dan qo‘pol promptlarni doimiy ravishda to‘g‘rilashni so‘rasangiz, promptlarni qayta yozuvchi Skill bu jarayonni oson va takrorlanuvchi ish tartibiga aylantiradi.

Meta-prompting uchun namunaviy so‘rov:
Generativ sun’iy intellekt til modeliga berishim uchun menga sifatli prompt yaratishda yordam ber. Quyida qoralama promptimni tashlayman — sen menga yetishmayotgan tafsilotlar bo‘yicha savollar ber, so‘ngra biz muhokama qilgan hamma narsani umumlashtirib, toza prompt yozib ber. Yakuniy prompt 3 qismdan iborat bo‘lsin ("# Context", "# Instructions" va "# Additional Information").

Qachon meta-promptingdan foydalanmaslik kerak?

  • Vazifa allaqachon oddiy bo‘lsa va siz to‘g‘ridan-to‘g‘ri prompt yozishingiz mumkin bo‘lganda
  • Asosiy yetishmayotgan narsa manba materiallari bo‘lganda (sizga chiroyli prompt emas, to‘g‘ri hujjat yoki ma’lumotlar kerak)
  • Siz noaniq talablardan "shunchaki prompt orqali" chiqib ketishga urinayotganingizda — baribir avval vazifa chegarasini (scope) aniqlash kerak

Skill’lar meta-promptingni izchil qilishga yordam beradi, ammo ular vazifa chegarasini aniq belgilash yoki to‘g‘ri manba ma’lumotlarining o‘rnini bosa olmaydi.

6. Aniqlikni oshirish

Agar natija qat’iy faktlarga asoslangan yoki o‘ta muhim bo‘lsa, oddiy himoya chegaralarini (guardrails) qo‘shing:

  • Manbalarni so‘rang (yoki iloji boricha taqdim etilgan materialdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtibos keltirishni talab qiling).
  • Noaniqlikni belgilang: "Har qanday noaniq ma’lumotni (tekshirish talab etiladi) deb belgilang."
  • Promptingiz oxiriga sifat nazorati ro‘yxatini qo‘shing: "Natijada X, Y, Z bo‘lishini ta’minlang; A, B’dan qoching."
  • O‘z-o‘zini tekshirishni so‘rang: "Javobni tugatishdan oldin o‘zingiz qilgan har qanday taxminlarni sanab o‘ting." Bu ishonch bilan qilingan noto‘g‘ri taxminlarni (gallyutsinatsiyalarni) erta aniqlashning eng tezkor usullaridan biridir.

Bundan tashqari, model barcha kerakli kontekstga ega ekanligiga ishonch hosil qiling. Masalan, tegishli fayllarni yuklaganingizga yoki kerakli ChatGPT ilovalariga (Apps) ulanganingizga ishonch hosil qiling.

Aniqlikni sinash uchun kichik baholash (evaluation) o‘tkazishni tavsiya qilamiz: javobi sizga aniq bo‘lgan 5–10 ta savol tayyorlang. Keyin ChatGPT’dan o‘z javoblarini yozishini so‘rang va natijalarni solishtiring. Shu bilan birga, ChatGPT’dan quyidagi prompt orqali olingan natijani ko‘rib chiqishni so‘rashingiz mumkin:

Natijani quyidagi mezonlar bo‘yicha tekshirib chiq:
- Aniqlik: Faktlarni to‘qib chiqarishdan qochilganmi?
- To‘liqlik: Talab qilingan barcha fikrlar kiritilganmi?
- Format: So‘ralgan tuzilmaga mos keladimi?
- Ohang: Auditoriyaga mos keladimi?
- Taxminlar: Barcha taxminlar aniq belgilab ko‘rsatilganmi?

7. Xulosa

ChatGPT Enterprise’dan yanada ishonchli natijalar olishning eng tezkor usuli — har bir promptga yangi xodimga vazifa topshirishdek qarashdir: minimal zarur kontekstni bering, vazifani belgilang va "yaxshi natija" qanday bo‘lishini tasvirlang. Buni bajarsangiz, beqaror natijalar bilan ovora bo‘lishga kamroq vaqt sarflaysiz va darhol amalda foydalanish mumkin bo‘lgan sifatli ishlarni topshirasiz.

Yodingizda tuting:

  • Avval vazifa chegarasini belgilang: bitta prompt — bitta aniq natija. Kichikroq ko‘lam chuqurroq mazmunga va kamroq kutilmagan xatolarga olib keladi.
  • Promptingizni tuzilmalang: noaniqlikni yo‘qotish uchun # Context, # Instructions va # Additional Information / Constraints kabi oddiy sarlavhalardan foydalaning.
  • Ongli ravishda takrorlang (iterate): agar birinchi natija kutilganidek chiqmasa, nimada xatolik bo‘lganiga qarab promptni to‘g‘rilang (kontekst yetishmasligi, tushunarsiz format, noaniq auditoriya, ortiqcha yuklangan talablar).
  • Muhim joylarda aniqlik cheklovlarini qo‘shing: imkon qadar manbalar yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtiboslarni talab qiling.

Agar siz ushbu ko‘rsatmalarga doimiy ravishda amal qilsangiz, yanada tushunarli, ishonchli va tezda foydali natijaga aylanadigan javoblarni olasiz. Quyida biz buni kundalik vazifalarda uchraydigan O‘rtacha → Yaxshi → A’lo darajadagi prompt misollari orqali batafsil ko‘rib chiqamiz.

Prompting 101: Amaliy namunalar

O‘rtacha, yaxshi va a’lo darajadagi promptlar orasidagi farqni ko‘rsatish uchun oddiy bir misoldan boshlaylik.

O‘rtacha prompt (faqat vazifa):
Menga ko‘p yillik o‘simliklar bog‘dorchiligi haqida gapirib ber.
Yaxshi prompt (+ kontekst / persona):
Men Shimoliy Virjiniyada yashovchi yangi boshlovchi bog‘bonman. Menga ko‘p yillik o‘simliklar bog‘dorchiligi haqida gapirib bering. Men uyim oldidagi 10x10 fut (taxminan 3x3 metr) o‘lchamdagi gulzorga bir nechta ko‘p yillik gullar ekmoqchiman.
A’lo prompt (+ aniq kutilayotgan natija):
Men Shimoliy Virjiniyada yashovchi yangi boshlovchi bog‘bonman. Menga ko‘p yillik o‘simliklar bog‘dorchiligi haqida ma’lumot bering. Men uyim oldidagi 10x10 fut (taxminan 3x3 metr) o‘lchamdagi gulzorga bir nechta ko‘p yillik gullar ekmoqchiman. Mening hududim uchun ko‘p yillik bog‘dorchilik bo‘yicha bosqichma-bosqich ko‘rsatmalardan iborat boshlovchilar uchun qo‘llanma tayyorlab bering. Mening hududimga mos tavsiya etilgan o‘simliklar ro‘yxatini va sotib olishim kerak bo‘lgan zarur vositalar ro‘yxatini ham kiriting.

Ushbu poydevorni inobatga olgan holda, amaliy korporativ holatlarni ko‘rib chiqamiz.

1-holat. Hujjatni umumlashtirish (xulosa qilish)

1. O‘rtacha prompt
Ilova qilingan hujjatni **[auditoriya]** uchun **bu nima ekanligi, asosiy fikrlar va keyingi qadamlarga** e’tibor qaratgan holda **10 ta ro‘yxat bandida** umumlashtirib ber.
2. Yaxshi prompt
# Kontekst
Men **[auditoriya]** uchun umumlashtirilishi kerak bo‘lgan hujjatni ilova qildim.

# Vazifa
Auditoriya quyidagilarni tezda tushunishi uchun hujjatni umumlashtiring:
- bu nima va nima uchun muhim
- asosiy xulosalar
- talab qilinadigan qarorlar va keyingi qadamlar

# Talablar
- 1 abzaslik umumiy tavsif (ushbu hujjat nima + maqsadi)
- Asosiy fikrlar (7–12 ta ro‘yxat bandi)
- Talab qilinadigan qarorlar (agar mavjud bo‘lsa)
- Harakat rejalari / keyingi qadamlar (agar ko‘rsatilgan bo‘lsa, mas’ul shaxs + muddat)
- Xatarlar / ehtimoliy ogohlantirishlar (agar mavjud bo‘lsa)
- Ochiq qolgan savollar (agar hujjatda noaniq bo‘lsa)

# Chiqish formati
Sarlavhalar va ro‘yxat bandlaridan foydalaning. Qisqa va lo‘nda bo‘lsin. Tafsilotlarni to‘qib chiqarmang — agar ma’lumot yo‘q bo‘lsa, "ko‘rsatilmagan" deb yozing.
3. A’lo prompt
## Tizim (System)
Siz professional axborot sintezatorisiz. Yuklangan hujjatni qaror qabul qilishga tayyor, qisqa va aniq ma’lumotnomaga aylantiring.
**Tafsilotlarni to‘qib chiqarmang.** Agar biror narsa yetishmayotgan bo‘lsa, uni **Ko‘rsatilmagan** deb belgilang yoki **Ochiq savollar** bo‘limiga kiriting.

## Auditoriya
Quyidagilar uchun umumlashtiring: **[auditoriya]**
Ularning maqsadi: **[masalan, qaror qabul qilish / kelishib olish / xabardor bo‘lish / harakat qilish]**

## Vazifa
Quyidagi hujjat bo‘yicha qaror qabul qilishga tayyor xulosa yarating.

## Chiqish formati (MUHOKAMA QILINMAYDI / MAJBURIY)
1) **Boshqaruv xulosasi (maksimal 5 ta band)**
   - Ushbu hujjat nima
   - Nima uchun bu muhim
   - Eng asosiy xulosa
   - Talab qilinadigan qaror(lar) (agar mavjud bo‘lsa)
   - Zudlik bilan qilinadigan keyingi qadam

2) **Asosiy xulosalar**
   - Oddiy tilda yozilgan 8–12 ta ro‘yxat bandi
   - Raqamlar/sanalar faqat hujjatda ko‘rsatilgan bo‘lsagina kiritilsin

3) **Qarorlar va tavsiyalar**
   - Talab qilinadigan qarorlar (agar mavjud bo‘lsa)
   - Hujjatda ko‘rsatilgan tavsiyalar (agar mavjud bo‘lsa)
   - Agar hujjat faqat ma’lumot xarakterida bo‘lsa, "Qarorlar talab etilmaydi" deb yozing.

4) **Harakatlar ro‘yxati (Action Items)**
   - Aniq ko‘rsatilgan yoki nazarda tutilgan harakat bandlarini sanab o‘ting
   - Format: Harakat | Mas’ul (agar ko‘rsatilgan bo‘lsa) | Muddat (agar ko‘rsatilgan bo‘lsa) | Izohlar
   - Agar ko‘rsatilmagan bo‘lsa, "Ko‘rsatilmagan" deb yozing.

5) **Xatarlar / Cheklovlar / Ogohlantirishlar**
   - 5 tagacha ro‘yxat bandi
   - Faqat hujjatda tasdiqlangan ma’lumotlarni kiriting

6) **Ochiq qolgan savollar**
   - Qaror qabul qilish yoki ijro etish uchun javob berilishi shart bo‘lgan 10 tagacha savol

7) **To‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtiboslar (ixtiyoriy, maksimal 3 ta)**
   - Hujjatning mazmunini eng kuchli ochib beruvchi 3 tagacha qisqa iqtibos (har biri ≤25 so‘z) keltiring
   - Agar hujjat uzun bo‘lsa, uning maqsadini eng yaxshi aks ettiruvchi iqtiboslarni tanlang

## Cheklovlar
- O‘qishga qulay bo‘lsin; uzun paragraflar kiritilmasin
- Hujjatning o‘z atamalaridan foydalaning; tushunchalarni qayta nomlamang
- Noaniqliklar ochiq bildirilsin; mavjud bo‘lmagan ma’lumotlarni **Ko‘rsatilmagan** deb belgilang
- Agar bir nechta bo‘limlar bo‘lsa, xulosalarni bo‘limlar bo‘yicha guruhlash orqali tuzilmani saqlab qoling

2-holat. Ilovalar orqali qidiruv (Search for Apps)

1. O‘rtacha prompt
Bizning SharePoint tarmog‘imizdan eng so‘nggi HR qo‘llanmasini qidiring va joriy PTO (haq to‘lanadigan mehnat ta’tili) siyosatini umumlashtirib bering.
2. Yaxshi prompt
## Kontekst
Menga SharePoint’da (HR qo‘llanmasi) joylashgan **PTO (ta’til) siyosatimiz** bo‘yicha eng so‘nggi va rasmiy ichki ko‘rsatma kerak.

## Vazifa
Bizning **SharePoint**imizdan eng so‘nggi **HR qo‘llanmasini** qidiring va **joriy PTO siyosatini** umumlashtiring.

## Talablar
- Eng yangi va eng ishonchli HR-hujjat(lar)iga ustunlik bering.
- Agar bir nechta versiya mavjud bo‘lsa, qaysi biri joriy ekanligini va nima uchunligini aniqlang.
- Oddiy tilda umumlashtiring:
  - Huquqdorlik (siyosat kimlarga tegishli)
  - Jamg‘arish/qoldiq qoidalari YOKI "cheklovsiz ta’til" qoidalari (qaysi biri amal qilsa)
  - So‘rov yuborish va tasdiqlash jarayoni
- Foydalanilgan manbalarning havolalari/nomlarini kiriting.

## Chiqish formati
1) Topilgan manba(lar) (SharePoint havolalari bilan)
2) PTO siyosati xulosasi (sarlavhali bandlar)
3) Har qanday so‘nggi o‘zgarishlar/yangilanishlar (agar topilsa)
4) Ochiq savollar / yetishmayotgan ma’lumotlar (agar noaniq bo‘lsa)
3. A’lo prompt
## Tizim (rol)
Siz ichki bilimlar bazasi bo‘yicha mutaxassis navigatorsiz. Sizning vazifangiz — ichki manbalardan **eng ishonchli va eng dolzarb** javobni topish, hujjatlar orasidagi ziddiyatlarni bartaraf etish va har bir asosiy fikr aynan qayerdan olinganini ko‘rsatishdir.

## Maqsad
Kompaniyamizning joriy **PTO (ta’til) siyosatini** ichki bilim manbalaridan (SharePoint) toping va umumlashtiring.

## Qidiruv strategiyasi (ushbu tartibda bajaring)
1) PTO bo‘yicha asosiy qo‘llanma/siyosat hujjatini toping
2) PTO siyosatiga kiritilgan so‘nggi yangilanishlar va o‘zgartirishlarni toping
3) Aniqlik kiritishlar va istisno holatlarni toping (masalan: qoldiqni keyingi yilga ko‘chirish, jamg‘arish, kasallik ta’tillari va h.k.)

## Manbalarni saralash qoidalari
Quyidagi tartibda ustuvorlik bering:
1) HR/People Ops bo‘limiga tegishli rasmiy qo‘llanma yoki siyosat repozitoriysi (asosiy haqiqat manbai)
2) Siyosatga havola beruvchi rasmiy HR e’lonlari
3) Istisno holatlarni tushuntiruvchi HR FAQ / menejer qo‘llanmalari
Shaxsiy qaydlar, eskirgan taqdimotlar yoki dublikat wiki-sahifalarga past ustuvorlik bering.

## Ziddiyatlarni hal qilish
Agar ikkita hujjat bir-biriga zid kelsa:
- Eng so‘nggi HR hujjatiga YOKI aniq ravishda asosiy haqiqat manbai deb ko‘rsatilgan hujjatga ustunlik bering
- Tafovutni ko‘rsatib o‘ting va qaysi hujjat joriy deb hisoblanishi kerakligini tavsiya qiling
- Agar baribir noaniq bo‘lsa, HR/Payroll bo‘limiga berilishi kerak bo‘lgan aniq savolni (va kimga murojaat qilishni) yozing

## Chiqish formati
1) **Eng yaxshi manbalar** (5 tagacha)
   - Sarlavha + SharePoint havolasi + mas’ul (agar mavjud bo‘lsa) + oxirgi yangilangan sana (agar mavjud bo‘lsa)
   - 1 qator: nima uchun u ishonchli ekanligi
2) **PTO siyosati xulosasi** (nusxa olishga tayyor)
   - Huquqdorlik / qamrov
   - PTO qanday hisoblanadi/boshqariladi (jamg‘arish yoki cheksiz ta’til, qoldiqni ko‘rish)
   - So‘rov va tasdiqlash jarayoni (oldindan xabar berish muddati, menejer tasdig‘i, agar bo‘lsa ta’qiq davrlari)
   - Keyingi yilga o‘tkazish / limitlar / pullik qoplash qoidalari (agar mavjud bo‘lsa)
   - Aloqador siyosatlar: kasallik ta’tili, bayramlar, maoshsiz ta’tillar (faqat havolalangan bo‘lsa)
   - Maxsus holatlar: yangi xodimlar, to‘liqsiz stavkadagilar, boshqa bo‘limga o‘tish, ishdan bo‘shash
3) **Yaqinda nimalar o‘zgardi** (oxirgi 6–18 oy ichida, agar topilsa)
4) **Noaniq holatlar (Gray areas)** (maksimal 5 ta) + ichki hujjatlar ularni qanday hal qilishi (yoki "Ko‘rsatilmagan")
5) **Keyingi ochiladigan havolalar** (chuqurroq ma’lumot uchun 3 ta havola)
   - masalan: kasallik ta’tili siyosati, bayram taqvimi, ta’tillar siyosati, to‘lovlar qoidalari
6) **Ochiq savollar** (maksimal 7 ta) + tavsiya etilgan mas’ullar (HR/People Ops/Payroll)

## Cheklovlar
- Faqat ichki manbalar tasdiqlaydigan ma’lumotlardan foydalaning; taxmin qilmang
- Agar siyosatni topa olmasangiz, eng yaxshi keyingi qidiruv so‘rovlari va ehtimoliy mas’ullarni taklif qiling
- Qisqa va o‘qishga qulay bo‘lsin

3-holat. Qahramon (persona) obraziga kirish

1. O‘rtacha prompt
Xaridlar bo‘yicha yetakchi mutaxassis (procurement lead) sifatida ish tuting va ushbu xizmat xatini xatarlar, yetishmayotgan ma’lumotlar va qaysi jihatlar bo‘yicha muzokara olib borishingizga e’tibor qaratgan holda tanqidiy ko‘rib chiqing.
Xizmat xati: [xatni joylashtiring yoki ilova qiling]
2. Yaxshi prompt
# Qahramon (Persona)
Siz yangi yetkazib beruvchi/vosita bo‘yicha taqdim etilgan taklifni ko‘rib chiqayotgan Xaridlar bo‘limi rahbarisiz (Procurement Lead).

# Kontekst
Men xizmat xati qoralamasini taqdim etmoqdaman. Sizning vazifangiz — uni rahbariyatga ko‘rsatishdan oldin mustahkamligini har tomonlama sinovdan o‘tkazishdir.

# Nima qilish kerak
- Xaridlar bo‘limi tasdiqlashi uchun nimalar tushunarsiz, xavfli yoki yetishmayotganini aniqlang
- Ehtimoliy to‘siqlarni ko‘rsating (xavfsizlik, ma’lumotlarni qayta ishlash, narx belgilash, integratsiya, yetkazib beruvchiga qaramlik)
- Ushbu xatni xaridlar talabiga to‘liq javob beradigan holatga keltirish uchun asosiy o‘zgartirishlarni taklif qiling

# Chiqish formati
1) 5 ta banddan iborat tanqidiy xulosa (eng muhim muammolar birinchi o‘rinda)
2) "Xaridlar bo‘limi so‘raydigan savollar" ro‘yxati (8–12 ta savol)

# Xizmat xati
[xatni shu yerga joylashtiring yoki fayl sifatida ilova qiling]
3. A’lo prompt
# Qahramon (Persona)
Siz 1,000–10,000 nafar xodimga ega yirik kompaniyada ko‘p yillik tajribaga ega Xaridlar bo‘yicha yetakchi mutaxassissiz (Procurement Lead). Siz biznesni yetkazib beruvchilar xavfidan, noaniq shartlardan va yashirin xarajatlardan himoya qilasiz, shu bilan birga jiddiy asosga ega tashabbuslarda jamoalarning tezkor harakatlanishiga ko‘maklashasiz.

# Maqsad
Quyidagi xizmat xatini xuddi rahbarlar yig‘ilishiga tasdiqlash uchun kiritilayotgandek ko‘rib chiqing. Uni xarid mezonlariga tayyorgarligi bo‘yicha to‘liq sinovdan o‘tkazing: xarajatlarning shaffofligi, joriy etishning realligi, yuridik/xavfsizlik xatarlari va muzokaralar pozitsiyasi.

# O‘zini tutish qoidalari
- To‘g‘ridan-to‘g‘ri, aniq va shubha bilan (skeptik), lekin adolatli baholang.
- Agar xatda kerakli ma’lumotlar yetishmasa, aynan qanday ma’lumot yetishmayotganini va u qayerda turishi kerakligini ko‘rsating.

# Asosiy e’tibor qaratiladigan jihatlar (MUHOKAMA QILINMAYDI)
## Tijoriy shartlar / narxlar
- Narx modeli (o‘rinlar soni/foydalanish/tarif), kutilayotgan 1-yilgi xarajat, shartnomani uzaytirish xatarlari
- Yashirin xarajatlar (joriy qilish, o‘qitish, ma’muriy xarajatlar, integratsiyalar)
- Muddat moslashuvchanligi (pilot loyiha, bosqichma-bosqich kengaytirish, chiqish huquqi, tuzatishlar)

## Xatarlar va muvofiqlik (Risk & compliance)
- Jalb qilingan ma’lumot turlari, ma’lumotlarni saqlash/o‘chirish, sub-protsessorlar
- Xavfsizlik talablari (SSO/SAML, RBAC, audit jurnallari, shifrlash)
- Regulyativ/shartnoma xatarlari (DPA, SLA, javobgarlik chegaralari)

## Joriy etish va adaptatsiya
- Real muddatlar, mas’ullar, bog‘liqliklar, o‘zgarishlarni boshqarish
- Qo‘llab-quvvatlash modeli (kim boshqaradi, foydalanuvchilarga kim yordam beradi)
- Muvaffaqiyat ko‘rsatkichlari (KPI) va ularni qanday o‘lchash

## Yetkazib beruvchining barqarorligi va unga qaramlik (Vendor lock-in)
- Tizimdan chiqish rejasi (Exit plan), ma’lumotlarni ko‘chirish imkoniyati, migratsiya xarajatlari
- Rivojlanish rejasi (roadmap) bo‘yicha qaramlik xatari, texnik qo‘llab-quvvatlash sifati

# Chiqish formati (MUHOKAMA QILINMAYDI / MAJBURIY)
1) **Xaridlar bo‘limi xulosasi**: Tasdiqlash / Shartlar bilan tasdiqlash / Bloklash (1 qator)
2) **Eng asosiy 7 ta muammo** (ro‘yxat): har birida *nima uchun muhimligi* + *qanday tuzatish kerakligi* ko‘rsatilsin
3) **Muzokaralar talablari** (jadval): Talab | Asos | "Agar ular rad etsa, muqobil variant"
4) **Keng qamrovli tekshiruv (Due diligence) ro‘yxati** (maksimal 12 band): shartnoma imzolashdan oldin nimani tasdiqlashimiz shart
5) **Yetishmayotgan ma’lumotlar**: xizmat xatiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘shishingiz kerak bo‘lgan aniq bo‘limlar/matnlar (nusxa olishga tayyor)
6) **Biznes egasi uchun savollar** (maksimal 10 ta): eng yuqori ahamiyatga ega aniqlashtiruvchi savollar

# Xizmat xati
[xatni shu yerga joylashtiring yoki fayl sifatida ilova qiling]

4-holat. Chuqur tadqiqot (Deep Research)

1. O‘rtacha prompt
Kaliforniyadagi o‘rta hajmdagi D2C mebel brendining birinchi shourumi uchun Sharqiy sohilning eng yaxshi shaharlarini o‘rganib chiqing. Yetakchi bozorlarni bozor imkoniyatlari, kanallar/distribyutsiya, xarajatlar/murakkablik va strategik omillar bo‘yicha solishtiring hamda manbalari bilan boshqaruv xulosasini taqdim eting.
2. Yaxshi prompt
# Kontekst
Men o‘zining **birinchi Sharqiy sohil shourumini** ochishni rejalashtirayotgan, Kaliforniyada joylashgan o‘rta hajmdagi D2C mebel brendi uchun bozorga kirish strategiyasini tuzyapman. Biz hali aniq shaharni tanlamadik.

# Vazifa
Birinchi shourum uchun eng yaxshi **5–7 ta Sharqiy sohil shaharlarini** aniqlang va solishtiring. **Imkoniyatlar va murakkablik darajasi** o‘rtasidagi xolis mutanosiblikka ustuvorlik bering.

# "Sifatli natija" talablari
- Har bir shahar uchun quyidagi asosiy omillarni **katta raqamlar va da’volar uchun ishonchli manbalarni keltirgan holda** yoriting
- Yakunda **solishtirma jadval** va **eng yaxshi 2 ta tavsiya etilgan shahar**ni keltiring

# Nimani qamrab olish kerak (har bir shahar bo‘yicha)
1) **Bozor imkoniyati**
   - Mebelga bo‘lgan talab ko‘rsatkichlari
   - Raqobat muhiti
2) **Kanal va distribyutsiya**
   - Asosiy savdo kanallari (onlayn-tijorat + chakana) va mijozlar qanday topishi/sotib olishi
   - Logistika masalalari
3) **Xarajat va murakkablik**
   - Shourum uchun ko‘chmas mulk / operatsion xarajatlar

# Chiqish formati
- Boshqaruv xulosasi (8–12 ta ro‘yxat bandi)
- Har bir shahar bo‘yicha alohida bo‘limlar
- Yakuniy taqqoslash jadvali + tavsiya etilgan eng yaxshi 2 ta shahar (asoslari bilan)
3. A’lo prompt
# Qaror qabul qilish maqsadi
Biz o‘rta hajmdagi D2C mebel brendimiz uchun birinchi Sharqiy sohil shourumini ochish maqsadida **bitta** shaharni tanlashimiz kerak. **Manbalari tekshirilishi mumkin bo‘lgan** va **shaharlar o‘rtasida bevosita taqqoslanadigan** yakuniy tavsiya tayyorlang.

# Kontekst
- Brend: O‘rta o‘lchamdagi D2C mebel kompaniyasi, Kaliforniyada joylashgan
- Shourumning vazifasi: shunchaki do‘kondan tushadigan daromad emas, balki **brendga ishonchni oshirish va umumiy konversiyani ko‘tarish**
- Cheklovlar: biz kichik jamoa bilan real ravishda faqat **bitta** boshlang‘ich bozorni qo‘llab-quvvatlay olamiz

# Vazifa
1) **6 ta shahar**ning qisqa ro‘yxatini tuzing (Sharqiy sohil bo‘yicha)
2) Quyidagi mezonlar (rubrika) asosida har bir shaharni baholang
3) Aniq ijobiy/salbiy tomonlar va taxminlarni ko‘rsatgan holda **eng yaxshi 1-o‘rindagi shaharni** (va zaxira variantini) tavsiya qiling

# Baholash mezonlari (aynan shu og‘irlik foizlaridan foydalaning)
Har bir shaharga **1 dan 5 gacha** ball bering (5 = eng yaxshi). Qisqa asos va havola/iqtibos(lar) keltiring:
- **Bozor talabi (35%)**: talab indikatorlarining kuchi, maqsadli mijozlar zichligi, o‘sish signallari
- **Shourum iqtisodiyoti (25%)**: ijara narxlari diapazoni, xodimlar xarajatlari, kutilayotgan operatsion yuk
- **Yetkazib berish imkoniyati (15%)**: so‘nggi mil (last-mile) cheklovlari, xizmat ko‘rsatish talablari, qaytarib berish murakkabligi
- **Raqobat intensivligi (25%)**: kuchli mavjud brendlar konsentratsiyasi + farqlanish (differensiatsiya) imkoniyati

# Dalillarga bo‘lgan talablar
- Har qanday raqamli da’vo uchun **manba va sanani** ko‘rsating. Oxirgi **24 oy** ichidagi ma’lumotlarga ustunlik bering.
- Agar aniq metrika mavjud bo‘lmasa, **muqobil indikator (proxy)**dan foydalaning (va uni aniq belgilang).
- **Asosiy noaniqliklarni** va ular reytingni qanday o‘zgartirishi mumkinligini tushuntiring.

# Shaharlar bo‘limi
Har bir shahar uchun:
- "Nega u g‘olib / nega mag‘lub" mavzusida 3–5 ta punkt
- Asosiy ko‘rsatkichlar jadvali (faqat baholash uchun foydalangan ko‘rsatkichlar)
- Asosiy taxminlar / vositachi ko‘rsatkichlar (proxy) bo‘yicha izohlar

# Chiqish formati
1) Boshqaruv xulosasi (maksimal 10 ta band)
2) Ballar asosidagi reyting jadvali (umumiy og‘irlikdagi ballar bilan)
3) Shaharlar bo‘yicha batafsil tahlillar
4) Yakuniy tavsiya
5) Foydalanilgan manbalar

Sun'iy intellekt bilan yanada samarali ishlashni xohlaysizmi?

Mukammal natijalarga erishish uchun turli xil sohalarga moslashtirilgan tayyor promptlarni kashf eting.

Ko'proq promptlar va ideyalar uchun Promptgallery.uz saytiga kiring!
Barcha maqolalar